Trọng thầy mới được làm thầy ''

Ngày 02 tháng 09 năm 2014

ĐĂNG NHẬP TÀI KHOẢN

 » Hoạt động dạy và học » Chuyên đề - SKKN

Chuyên đề - SKKN

Cập nhật lúc : 00:23 28/09/2013  

Đề tài SKKN: Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS thông qua giảng dạy các bộ môn văn hoá

I. PhÇn më ®Çu

 I.1. Lý do chän ®Ò tµi:

      Về mặt lý luận

Một trong những tư tưởng đổi mới GD& ĐT hiện nay là tăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh, được thể hiện trong nghị quyết của Đảng, Luật giáo dục và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Luật giáo dục 2005 đã xác định: “ Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân… ( Điều 23-Luật giáo dục).

      Về mặt thực tiễn

Hội nhập kinh tế ngoài mặt tích cực nó còn làm phát sinh những vấn đề mà chúng ta cần quan tâm: Bản sắc văn hóa dân tộc bị đe dọa, hội nhập kinh tế quốc tế đưa vào nước ta những sản phẩm đồi trụy, phản nhân văn, reo rắc lối sống tự do tư sản, làm xói mòn những giá trị đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc. Hiện nay một số bộ phận thanh thiếu niên có dấu hiệu sa sút nghiêm trọng về đạo đức, nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc, kém ý thức trong quan hệ cộng đồng, thiếu niềm tin trong cuộc sống, ý chí kém phát triển, không có tính tự chủ dễ bị lôi cuốn vào những việc xấu.

          Đối với Việt Nam, trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa, các giá trị đạo đức trong truyền thống và hiện đại vẫn giữ một vai trò quan trọng. Công nghiệp hóa là một quá trình tất yếu nhằm tạo nên những chuyển biến căn bản về kinh tế - xã hội của đất nước trên cơ sở khai thác có hiệu quả các nguồn lực và lợi thế trong nước, mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế, xây dựng cơ cấu kinh tế nhiều ngành với trình độ khoa học - công nghệ ngày càng hiện đại.

 Trong quá trình đổi mới KT-XH của đất nước đã có nhiều thành công về mọi mặt, đáng kể hơn hết là đời sống kinh tế và cơ sở hạ tầng của XH đã phát triển rõ nét. Những thành công của giáo dục trong công cuộc đổi mới đã làm động lực quan trọng để thúc đẩy sự phát triển bộ mặt của nền kinh tế - xã hội Việt Nam.

Tuy nhiên, trong sự thành công của nền giáo dục Việt Nam hiện nay, vẫn còn một bộ phận học sinh có hành vi lệch chuẩn về đạo đức như: Vi phạm luật giao thông, gây gỗ đánh nhau, thiếu tôn sư trọng đạo, chây lười trong học tập, bỏ học, bỏ tiết, đi học trễ, nói tục, vi phạm nội quy nhà trường, vi phạm tác phong nề nếp…Bên canh đó một số học sinh lại có tư tưởng đạo đức lệch chuẩn như: Thích sống hưởng thụ, thích ăn chơi hoang phí, coi nặng giá trị vật chất, lười lao động và học tập, thiếu  ý thức rèn luyện, không dám đấu tranh với cái sai…

Đối với đội ngũ giáo viên: Với tâm huyết và lòng nhiệt tình nhiều cán bộ - nhân viên đã có những cố gắng để cống hiến cho sự nghiệp giáo dục, là tấm gương sáng cho học sinh về đạo đức. Tuy nhiên vẫn còn một số ít CB- GV chưa quan tâm đầy đủ đến công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, chưa có giải pháp thích hợp trong giáo dục đạo đức và chưa thật sự là tấm gương sáng về đạo đức cho học sinh noi theo.

 Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên, để góp phần vào công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay, và qua thực tiễn công tác quản lý và giảng dạy học sinh ở trường THCS, tôi nhận thấy việc nắm rõ thực trạng và đề ra biện pháp về công tác giáo giáo dục đạo đức cho học sinh THCS thông qua giảng dạy các bộ môn văn hoá là một nhiệm vụ hết sức quan trọng của người cán bộ quản lí giáo dục. Đó là lý do tại sao tôi chọn đề tài này.

 

 

 I. 2. Mục đích nghiên cứu

            Tìm hiểu thực trạng về việc giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường từ đó đề xuất một số giải pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh  tại trường THCS Thị Trấn Đông Triều giúp công tác quản lí trường học hoạt động đúng mục đích và có hiệu quả thúc đẩy và duy trì nề nếp của nhà trường  THCS, giỳp cho cỏc em trở thành những người tốt trong xó hội. .

I.3. Thời gian và địa điểm

           áp dụng sáng kiến kinh nghiệm chỉ đạo công tác lồng ghép việc giáo dục đạo đức học sinh trong quá trình giảng dạy các bộ môn văn hoá trong nhà trường THCS  Thị Trấn Đông Triều  năm học 2009 -2010.

 I.4. Đóng góp về mặt lí  luận và thực tiễn 

Trong nhà trường công tác giáo dục đạo đức cho học sinh là một công viêc cực kỳ quan trọng. Bác Hồ của chúng ta đã nói: “Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó, có tài mà không có đức thì vô dụng

Trong những bức thư, lời phát biểu của người khi đến thăm các trường cũng như những lần làm việc với lãnh đạo Bộ giáo dục, với các cấp uỷ Đảng chính quyền về công tác diệt dốt và nâng cao dân trí, Hồ chí Minh luôn kiên trì quan điểm: với người còn mù chữ thì dạy cho biết chữ, đối với người đã biết chữ rồi thì phải dạy cho họ thường thức khoa học, đạo đức công dân…nâng cao lòng yêu nước, trở thành người công dân hiểu biết đúng đắn, quyền lợi bổn phận và trách nhiệm của mình. Nhiều lần người đề cập tới việc dạy “đạo đức công dân”, một nội dung học không phải là xa lạ, cao siêu khó thực hiện, mà nó nằm ngay bên trong và là nền tảng của đời sống hàng ngày

Đạo đức là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng, của ý thức xã hội, đạo đức một mặt quy định bởi cơ sở hạ tầng, của tồn tại xã hội ; mặt khác nó cũng tác động tích cực trở lại đối với cơ sở hạ tầng, tồn tại xã hội đó. Vì vậy, đạo đức có chức năng  to lớn , tác động theo hướng thúc đẩy hoặc kìm hãm phát triển xã hội. Đạo đức có những chức năng sau:

-       Chức năng giáo dục.

-       Chức năng điều chỉnh hành vi của cá nhân, của cộng đồng và là công cụ tự điều chỉnh mối quan hệ giữa người và người trong xã hội.

-       Chức năng phản ánh.

Giáo dục đạo đức là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch đến học sinh nhằm giúp cho nhân cách mỗi học sinh được phát triển đúng đắn, giúp học sinh có những hành vi ứng xử đúng mực trong các mối quan hệ: của cá nhân với xã hội, của cá nhân với lao động, của cá nhân với mọi người xung quanh và của cá nhân với chính mình.

Trong tất cả các mặt giáo dục đạo đức giữ một vị trí hết sức quan trọng. Vì Hồ Chủ Tịch đã nêu: “Dạy cũng như học, phải biết chú trọng cả tài lẫn đức. Đức là đạo đức Cách mạng, đó là cái gốc rất quan trọng, nếu không có đạo đức Cách mạng thì có tài cũng vô dụng ”

Giáo dục đạo đức còn có ý nghĩa lâu dài, được thực hiện thường xuyên và trong mọi tình huống chứ không phải chỉ được thực hiện khi có tình hình phức tạp hoặc có những đòi hỏi cấp bách.

Trong nhà trường THCS, giáo dục đạo đức là mặt giáo dục phải được đặc biệt coi trọng, nếu công tác này được coi trọng thì chất lượng giáo dục toàn diện sẽ được nâng lên vì đạo đức có mối quan hệ mật thiết với các mặt giáo dục khác.

II. Néi dung

  II.1. Tæng quan

c

Giáo dục đạo đức đòi hỏi không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ khái niệm tri thức đạo đức, mà quan trọng hơn là kết quả giáo dục phải được thể hiện thành tình cảm, niềm tin, hành động thực tế  của học sinh.

Quá trình  dạy học chủ yếu được tiến hành bằng các giờ học trên lớp; còn quá trình giáo dục đạo đức không chỉ bó hẹp trong giờ lên lớp mà nó được thể hiện thông qua tất cả các hoạt động có thể có trong nhà trường .

Đối với học sinh THCS, kết quả của công tác giáo dục đạo đức vẫn còn phụ thuộc rất lớn vào nhân cách người thầy, gương đạo đức của người thầy sẽ tác động quan trọng vào việc học tập, rèn luyện của các em .

Để giáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả, yếu tố tập thể giữ vai trò hết sức quan trọng. Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh chỉ đạt kết quả tốt khi nó có sự tác động đồng thời của các lực lượng giáo dục: nhà trường, gia đình và xã hội.

Việc giáo dục đạo đức cho học sinh đòi hỏi người thầy phải nắm vững các đặc điểm Tâm-Sinh-Lý lứa tuổi của học sinh, nắm vững cá tính, hoàn cảnh sống cụ thể của từng em để định ra sự tác động thích hợp.

Giáo dục đạo đức là một quá trình lâu dài, phức tạp, đòi hỏi phải có công phu, kiên trì, liên tục và lặp đi lặp lại nhiều lần.

 

 

 

II.2. Ch­¬ng 2 :  Néi dung cña vÊn ®Ò nghiªn cøu

2.1. Nghiªn cøu lÝ luËn chung cña vÊn ®Ò nghiªn cøu

Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội bao gồm những nguyên tắc và chuẩn mực xã hội, nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi cho phù hợp với lợi ích, hạnh phúc của mình và sự tiến bộ của xã hội trong mối quan hệ người và người và con người với tự nhiên.

Để hình thành phẩm chất đạo đức cho học sinh, công tác giáo dục đạo đức nói chung và giảng dạy các môn giáo dục nói riêng trong nhà trường phải thực hiện các  nhiệm vụ sau:

Hình thành cho học sinh ý thức các hành vi ứng xử của bản thân phải phù hợp với lợi ích xã hội; giúp học sinh lĩnh hội được một cách đúng mức các chuẩn mực đạo đức được quy định.

Biến kiến thức đạo đức thành niềm tin, nhu cầu của mỗi cá nhân để đảm bảo các hành vi cá nhân được thực hiện.

Bồi dưỡng tình cảm đạo đức, tính tích cực và bền vững, và các phẩm chất ý chí để đảm bảo cho hành vi luôn theo đúng các yêu cầu đạo đức.

Rèn luyện thói quen hành vi đạo đức để trở thành bản tính tự nhiên của mỗi cá nhân và duy trì lâu bền thói quen này.

ViÖc gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh th«ng qua gi¶ng d¹y c¸c bé m«n v¨n ho¸ tạo điều kiện cho học sinh tự nhận thức khoa học, định hướng giá trị vật chất và tinh thần, tác động sâu rộng đến việc hình thành nhân cách học sinh, giáo dục văn hóa ứng xử đúng mực.

 2.2.  Thực trạng

*ThuËn lîi:

Tình hình giáo dục của địa phương những năm qua có nhiều chuyển biến tốt, phô huynh học sinh quan tâm đến giáo dục.

Trường THCS Thị  Trấn  Đông Triều trong năm học 2009 -2010  trường có 12 lớp với tổng số học sinh là 420 em. Tổng số giáo viên của trường là 26 đ/c đáp ứng đủ cho việc phân công giảng dạy.

Đội ngũ cán bộ và giáo viên của trường đều đạt chuẩn đến trên chuẩn về chuyên môn nghiệp vụ.

Chương trình Sách giáo khoa có nhiều đổi mới về mục tiêu, cấu trúc và nội dung, sự đổi mới này rất thích hợp cho việc lồng ghép kiến thức giáo dục đạo đức cho học sinh trong quá trình giảng dạy.

Được sự đồng tình của xã hội, nhất là các bậc Cha mẹ học sinh tích cực  phối hợp cùng với nhà trường  trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.

*Khó khăn – tồn tại

 Là địa bàn trung tâm của Huyện rất phức tạp về tệ nạn xã hội, tình hình thanh thiếu niên lêu lỏng bên ngoài lôi kéo học sinh tham gia những trò chơi vô bổ, gây gổ đánh nhau …. đã ảnh hưởng không ít đến đạo đức học sinh.

2.3. Mét sè gi¶i ph¸p.

2.3.1. Xây dựng trong nhà trường một môi trường thật tốt để giáo dục đạo đức cho học sinh

Một trong các yếu tố góp phần hết sức quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh là: cảnh quan sư phạm, làm sao để nhà trường thật sự là “nhà trường”, tự đúng nghĩa của nó là mang yếu tố giáo dục. Giáo dục nhà trường giữ vai trò chủ đạo vì nó định hướng cho toàn bộ quá trình giáo dục hình thành nhân cách của học sinh, khai thác có chọn lọc những tác động tích cực và ngăn chặn những tác động tiêu cực từ gia đình và xã hội.

2.3.2. C«ng t¸c chØ  ®¹o

        §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ®Æt ra ®ã lµ : Lµm thÕ nµo ®Ó n©ng cao chÊt l­îng gi¸o dôc ®¹o ®øc cho häc sinh th«ng qua gi¶ng d¹y c¸c bé m«n v¨n ho¸. N¨m häc 2009-2010 tr­êng chóng t«i ®· thùc hiÖn tèt mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n sau ®©y :

a. Ban gi¸m hiÖu nhµ tr­êng cÇn qu¸n triÖt tèt néi dung, ý nghÜa cña viÖc gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh th«ng qua gi¶ng d¹y c¸c m«n häc cho toµn thÓ c¸n bé gi¸o viªn trong nhµ tr­êng .

 §¹o ®øc, lèi sèng cña häc sinh ®­îc h×nh thµnh tõ m«i tr­êng gia ®×nh, nhµ tr­êng vµ x· héi, trong ®ã m«i tr­êng gi¸o dôc cña nhµ tr­êng ®ãng vai trß quan träng gãp phÇn to lín ®èi víi sù ph¸t triÓn toµn diÖn cña trÎ. B¶n th©n mçi m«n häc ®Òu chøa ®ùng c¸c yÕu tè gi¸o dôc ®¹o ®øc cho häc sinh. Nh÷ng bµi häc tõ “ N¨m ®iÒu B¸c Hå d¹y” lµ hµnh trang chuÈn mùc vÒ qu¸ tr×nh rÌn luyÖn ®¹o ®øc cho häc sinh cho ®Õn khi c¸c em b­íc ch©n vµo tr­êng THCS . Ch­¬ng tr×nh cña bé m«n gi¸o dôc c«ng d©n tõ líp 6 ®Õn líp 9 ®· ®¸p øng yªu cÇu vÒ ®Þnh h­íng gi¸o dôc cho häc sinh trong ®é tuæi vÞ thµnh niªn. C¸c m«n khoa häc x· héi nh­: V¨n, sö, ®Þa…®Òu chøa ®ùng c¸c néi dung gi¸o dôc ®¹o ®øc, bªn c¹nh ®ã c¸c m«n khoa häc tù nhiªn còng mang tÝnh gi¸o dôc. Gi¸o s­ Chu Ph¹m Ngäc S¬n tõng nãi “ D¹y ho¸ häc lµ d¹y lßng yªu n­íc”. Gi¸o dôc ®¹o ®øc kh«ng chØ lµ nh÷ng lêi nãi xu«ng theo kiÓu “ ®ao to bóa lín” mµ nã thÊm vµo tõng trang s¸ch bµi häc qua nh÷ng viÖc lµm cô thÓ vµ nh÷ng hµnh ®éng thiÕt thùc: ThÇy c« mÉu mùc tr­íc häc trß, ng­êi lín t¹o niÒm tin cho líp trÎ… ®ã chÝnh lµ nh÷ng tÊm g­¬ng cho thÕ hÖ häc trß.

        Gi¸o dôc ®¹o ®øc th«ng qua c¸c bé m«n v¨n ho¸ lµ vÊn ®Ò hÕt søc quan träng bëi v× nÕu chØ gi¸o viªn chñ nhiÖm coi träng c«ng t¸c gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh th«i ch­a ®ñ mµ mäi gi¸o viªn bé m«n còng ph¶i tËp trung g¸nh v¸c nhiÖm vô nµy. Trong c¸c n¨m häc, Ban gi¸m hiÖu nªn  triÓn khai chuyªn ®Ò gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh th«ng qua c¸c m«n häc ®Ó qu¸n triÖt ®Õn toµn thÓ c¸n bé gi¸o viªn. Víi chuyªn ®Ò nµy, trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y c¸c gi¸o viªn ph¶i g¾n viÖc d¹y kiÕn thøc trªn líp víi viÖc gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh th«ng qua bé m«n. MÆt kh¸c mçi tiÕt häc, c¸c gi¸o viªn còng ph¶i coi träng x©y dùng nÒn nÕp häc cho bé m«n m×nh nh­ thÕ nµo ®èi víi trªn líp? ®èi víi ë nhµ? HiÖn nay t×nh tr¹ng gi¸o viªn Ýt coi träng viÖc x©y dùng nÒn nÕp häc bé m«n cßn kh¸ phæ biÕn. Muèn lµm tèt c«ng t¸c gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh th«ng qua bé m«n th× ng­êi gi¸o viªn bé m«n ph¶i tù häc hái vµ cã nhiÒu kiÕn thøc tÝch hîp tuú tõng bµi mµ g¾n viÖc gi¸o dôc sao cho phï hîp vµ cã hiÖu qu¶ cao nhÊt.

b.  ChØ ®¹o viÑc gi¶ng d¹y c¸c bé m«n v¨n ho¸ ph¶i chó ý ®Õn ph­¬ng ph¸p häc tËp vµ phong c¸ch häc tËp.

Néi dung nµy lµ rÊt quan träng v× cè Thñ t­íng Ph¹m V¨n §ång ®· nãi:

Trong c«ng t¸c gi¸o dôc , ®iÒu quan träng  nhÊt lµ ph¶i x©y dùng ®­îc ph­¬ng ph¸p häc tËp vµ phong c¸ch häc tËp cho häc sinh “.

Mçi tiÕt häc gi¸o viªn cÇn coi träng x©y dùng nÒ nÕp häc tËp bé m«n m×nh nh­ thÕ nµo ë trªn líp? ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt. NÒ nÕp häc tËp trªn líp chÝnh lµ nÒn t¶ng gãp phÇn gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh hµng ngµy. Nh÷ng tiÕt häc kh«ng cã nÒ nÕp sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho häc sinh vi ph¹m ®¹o ®øc vµ khã cã thÓ lµ nh÷ng tiÕt häc kh¸ - tèt ®­îc . Mçi m«n häc l¹i cã c¸ch häc kh¸c nhau vµ cã ph­¬ng ph¸p ®Æc tr­ng riªng. ChÝnh v× vËy, ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y cña gi¸o viªn ph¶i lu«n ®æi míi th×  míi  nh»m cuèn hót ®­îc häc sinh.

Häc sinh häc to¸n, lÝ kh«ng ph¶i chØ ®Ó gi¶i ®­îc nh÷ng bµi tËp to¸n, lÝ mµ ®Ó häc ®­îc c¸ch t­ duy vËn dông kiÕn thøc vµo thùc tiÔn. Häc v¨n kh«ng ph¶i ®Ó viÕt ®­îc mét v¨n b¶n tr¬n tru, m¹ch l¹c mµ qua ®ã ®Ó biÕt c¶m nhËn c¸i ®Ñp, h­íng ®Õn nh÷ng ®iÒu lµnh m¹nh trong cuéc sèng, qua mçi bµi häc ng­êi gi¸o viªn ph¶i gi¸n tiÕp gi¸o dôc häc sinh biÕt lµm theo lÏ ph¶i, thay ®æi b¶n th©n theo h­íng tÝch cùc, muèn lµm ®­îc nh÷ng ®iÒu nµy ng­êi gi¸o viªn cÇn ph¶i :

+ Thùc hiÖn tèt quy chÕ chuyªn m«n, quan t©m ®Õn c¸c ®èi t­îng häc sinh trong líp, chñ ®éng n¾m b¾t tõng ®èi t­îng häc sinh.

+ Qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y cÇn chó ý ®Õn sù tù nghiªn cøu chiÕm lÜnh kiÕn thøc cã ph­¬ng ph¸p tù häc cña häc sinh, tõ ®ã h×nh thµnh cho häc sinh nh©n c¸ch tù chñ vÒ trÝ tuÖ, ®¹o ®øc.

+ Qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y cña gi¸o viªn cÇn gi¶m bít c¸c kiÕn thøc hµn l©m t¨ng c­êng c¸c kiÕn thøc vËn dông thùc tiÔn, liªn hÖ thùc tÕ.

+ §iÓm ®Æc biÖt trong qu¸ tr×nh gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh lµ: Mçi thµy c« gi¸o ph¶i lµ mét tÊm g­¬ng th«ng qua c¸c t¸c phong, hµnh vi, nÒ nÕp… mÉu mùc trong giao tiÕp, øng xö, trong sinh ho¹t lao ®éng…

        §Ó gióp c¸c em häc sinh x©y dùng ®­îc cho m×nh ph­¬ng ph¸p häc tËp vµ phong c¸ch häc tËp ®óng ®¾n  th× mçi gi¸o viªn trong tr­êng nªn ®ång lo¹t h­íng dÉn cho c¸c em ph­¬ng ph¸p häc bé m«n, ph­¬ng ph¸p tù häc, ph­¬ng ph¸p häc trªn líp, ph­¬ng ph¸p häc ë nhµ nh­ thÕ nµo cho dÔ nhí , dÔ thuéc. Trong n¨m häc nµy, tr­êng chóng t«i ®· më ®­îc 2 buæi héi th¶o vÒ x©y dùng ph­¬ng ph¸p häc tËp cho häc sinh th«ng qua c¸c b¸o c¸o, c¸c tiÓu phÈm do chÝnh c¸c em biªn so¹n ®· t¹o nªn kh«ng khÝ phÊn khëi vµ gãp phÇn kh«ng nhá trong viÖc gi¸o dôc  ®¹o ®øc cho häc sinh.

c. CÇn gi¶m bít ¸p lùc thi cö, ¸p lùc vÒ thµnh tÝch vµ kh«ng nªn ph©n biÖt c¸c bé m«n chÝnh, phô.

 HiÖn nay ¸p lùc thi cö, ¸p lùc vÒ thµnh tÝch khiÕn nhiÒu nhµ tr­êng, nhiÒu thÇy c« chØ quan t©m tíi viÖc cung cÊp kiÕn thøc khoa häc thuÇn tuý, chó träng vµo c¸c bé m«n To¸n, V¨n, Lý, Hãa, Anh.

 Víi c¸c m«n häc chøa ®ùng nhiÒu néi dung gi¸o dôc ®¹o ®øc cho häc sinh nh­ m«n: Gi¸o dôc c«ng d©n th× phÇn lín gi¸o viªn -  häc sinh cßn coi ®©y lµ m«n häc phô.

 M«n GDCD hiÖn nay vÒ b¶n chÊt còng lµ m«n khoa häc thiªn vÒ lý thuyÕt vµ hoµn toµn b×nh ®¼ng víi c¸c m«n khoa häc kh¸c. Ch­¬ng tr×nh tuy mang tªn lµ GDCD nh­ng néi dung liªn quan ®Õn gi¸o dôc ®¹o ®øc kh«ng ph¶i lµ chñ ®¹o mµ m«n häc cßn ph¶i ghÐp thªm c¸c nhiÖm vô kh¸c nh­: Gi¸o dôc ph¸p luËt, quyÒn trÎ em…mµ sè tiÕt cho bé m«n nµy kh«ng nhiÒu chØ cã 1tiÕt/ tuÇn.

§· tõ l©u m«n GDCD bÞ xem lµ “m«n phô” ®©y lµ mét t©m lý phæ biÐn trong ®éi ngò gi¸o viªn, trong phô huynh vµ häc sinh bëi lÏ: Kh«ng ai ®¸nh gi¸ gi¸o viªn d¹y m«n GDCD lµ “giái” hay “kh«ng giái”, m«n nµy kh«ng tæ chøc thi häc sinh giái vµ ch­a bao giê m«n GDCD ®­îc chän thi tèt nghiÖp ë cÊp III, phÇn lín nhiÒu tr­êng kh«ng cã gi¸o viªn ®µo t¹o chÝnh quy m«n nµy v× vËy ph¶i bè trÝ gi¸o viªn chÐo ban ®µo t¹o d¹y GDCD.

PhÇn lín häc sinh häc bé m«n nµy víi tinh thÇn uÓ o¶i, ®èi phã kh«ng l¾ng nghe bµi häc, Ýt ph¸t biÓu. Gi¸o viªn th× kh«ng cã høng thó say mª, kh«ng häc hái trau dåi chuyªn m«n nªn hiÖn nay trong c¸c nhµ tr­êng m«n häc GDCD kh«ng cã nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc m¹nh mÏ ®èi víi viÖc gi¸o dôc ®¹o ®øc cho häc sinh.

V× vËy, theo t«i cÇn ph¶i thay ®æi c¸ch nh×n nhËn ®èi víi c¸c m«n häc. Nhµ tr­êng ph¶i tuyªn truyÒn s©u réng trong gi¸o viªn, häc sinh, phô huynh häc sinh vµ qu¸n triÖt tèt viÖc d¹y häc bé m«n GDCD vµ mét sè bé m«n kh¸c sao cho cã hiÖu qu¶ h¬n.

d. CÇn x©y dùng tèt mèi quan hÖ thÇy trß trong mét tiÕt häc.

Trong mèi quan hÖ gi÷a gi¸o viªn víi häc sinh ®©y lµ mèi quan hÖ t­¬ng t¸c, thóc ®Èy nhau cïng ®i ®Õn c¸i ®Ých cña tri thøc. Do vËy trong vÊn ®Ò gi¸o dôc ®µo t¹o: yªu cÇu gi¸o viªn cÇn n¾m ch¾c ®­îc c¸c ®iÓm m¹nh cña tõng häc sinh trong líp vµ tõng ®iÓm yÕu cña c¸c häc sinh ®ã, tõ ®ã t¸c ®éng tÝch cùc b»ng c¸c biÖn ph¸p hç trî, kÝch thÝch thóc ®Èy nh÷ng mÆt m¹nh vµ lo¹i bá, triÖt tiªu nh÷ng mÆt yÕu ®Ó häc sinh tù tin h¬n vµ cã høng thó trong häc tËp.

§Ó chÊm døt ®­îc yÕu tè tù ti, ng¹i va ch¹m víi c¸c c©u hái, ®Ó häc sinh cã ®ñ tù tin vµ kü n¨ng s½n sµng tiÕp nhËn c¸c c©u hái mµ gi¸o viªn ®Æt ra cÇn lµm tèt hai vÊn ®Ò sau trong viÖc tiÕp cËn gi¸o dôc t¹o mèi quan hÖ hai chiÒu gi÷a thµy vµ trß lµ:

Thø nhÊt: Ph¶i thùc hiÖn tèt biÖn ph¸p c¸ thÓ ho¸ d¹y häc ®èi víi ng­êi gi¶ng d¹y.

 §ã lµ c¸ch thøc tæ chøc theo h­íng lùa chän néi dung, ph­¬ng ph¸p yªu cÇu tiÕn ®é sao cho phï hîp víi nh÷ng ®Æc ®iÓm t©m sinh lý, tr×nh ®é nhËn thøc n¨ng lùc tiÕp thu cña häc sinh, khã cã thÓ thùc hiÖn triÖt ®Ó vÊn ®Ò c¸ thÓ ho¸ d¹y häc ®Õn tõng häc sinh mµ chØ cã thÓ chØ h­íng tíi tõng nhãm häc sinh:  “YÕu kÐm”, “Trung b×nh” vµ “Kh¸, giái”, lÊy nhãm trung b×nh ®Ó thùc hiÖn c¸c yªu cÇu vµ tiÕn ®é cña ch­¬ng tr×nh b¾t buéc, cßn c¸c nhãm kh¸c cã thÓ cã thªm c¸c h×nh thøc bæ sung b»ng c¸c giê phô ®¹o, «n tËp…Tuy nhiªn qu¸ tr×nh d¹y häc cÇn ®a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i bµi tËp cã tÝnh chÊt ph©n ho¸, bµi tËp liªn hÖ thùc tÕ cã tÝnh gi¸o dôc phï hîp víi nhiÒu nhãm häc sinh, gióp häc sinh võa hoµ thµnh yªu cÇu néi dung tèi thiÓu cña ch­¬ng tr×nh võa cã thÓ ph¸t huy hÕt n¨ng lùc së tr­êng vµ lång ghÐp ®­îc néi dung gi¸o dôc ®¹o ®øc cho häc sinh.

Thø hai: Thùc hiÖn tèt viÖc c¸ nh©n ho¸ gi¸o dôc.

T­ t­ëng chñ ®¹o cña c¸ nh©n ho¸ gi¸o dôc lµ sù ph¸t triÓn ®a d¹ng vÒ nh©n c¸ch cña tõng häc sinh dùa trªn n¨ng lùc, n¨ng khiÕu vµ nhu cÇu vµ høng thó c¸ nh©n cña häc sinh. Qu¸ tr×nh d¹y häc ng­êi thÇy ph¶i t«n träng nh©n c¸ch c¸ tÝnh cña tõng häc sinh, ®¶m b¶o mèi quan hÖ hµi hoµ gi÷a tËp thÓ víi tõng c¸ nh©n, n©ng cao chÊt l­îng vÒ c¸ch tiÕp cËn gi¸o dôc ®¹o ®øc.

e. Qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y c¸c bé m«n v¨n ho¸ cÇn coi träng gi¸o dôc ®¹o ®øc th«ng qua gi¸o dôc c¸c kü n¨ng cho häc sinh.

          Thø nhÊt:  RÌn kü n¨ng giao tiÕp cho häc sinh, kü n¨ng nãi ®äc, viÕt.

 Khi d¹y häc ng­êi gi¸o viªn cÇn chó ý nãi râ rµng, ph¸t ©m chuÈn, cÇn biÕt chç nµo träng t©m ®Ó nhÊn m¹nh, nãi chËm, chç nµo kh«ng cÇn thiÕt ph¶i l­ít nhanh ®Ó kÞp thêi gian.

 Khi d¹y häc cÇn theo dâi xem häc sinh cã chó ý l¾ng nghe, cã hiÓu vÊn ®Ò m×nh nãi kh«ng, giäng m×nh nãi häc sinh cã nghe râ kh«ng, mÆt kh¸c gi¸o viªn cÇn l¾ng nghe häc sinh nãi ®Ó øng xö kÞp thêi nh÷ng t×nh huèng th­êng x¶y ra ngoµi dù kiÕn, kÕ ho¹ch cña bµi gi¶ng.

Khi nãi ph¶i biÕt kÕt hîp ®iÖu bé vµ nÐt mÆt mét c¸ch hµi hoµ ®Ó t¹o ra mét kh«ng khÝ hÊp dÉn l«i cuèn sù chó ý cña häc sinh.

 CÇn tËp luyÖn cho häc sinh nãi râ rµng, ®óng tõ, ®óng c©u, ph¸t ©m chuÈn: Gi¸o viªn cÇn quan t©m mçi häc sinh ph¸t biÓu vµ l¾ng nghe häc sinh ph¸t biÓu, chó ý vÒ c¸ch ph¸t ©m, c¸ch sö dông c©u tõ trong khi tr¶ lêi.

C¸ch tr×nh bµy mét néi dung dï nãi hay viÕt cña häc sinh trong mçi tiÕt d¹y ph¶i ®­îc gi¸o viªn bé m«n thùc sù chó ý. Mçi m«n th­êng cã c¸ch häc vµ tr×nh bµy riªng theo ®Æc tr­ng cña tõng bé m«n. Trong mçi tiÕt häc, gi¸o viªn ph¶i chó ý ®Õn rÌn c¸c ®øc tÝnh nh­ : TÝnh cÈn thËn, tÝnh chÝnh x¸c, tÝnh khoa häc, tÝnh cÇn cï, tÝnh s¸ng t¹o, tÝnh kiªn tr×...v.v cho häc sinh v× nh÷ng ®øc tÝnh quý b¸u nµy chÝnh lµ nÒn t¶ng ®¹o ®øc cña con ng­êi míi XHCN.

          Thø 2: RÌn cho häc sinh kü n¨ng øng xö t×nh huèng trong mçi tiÕt häc vµ trong cuéc sèng.

        §Ó n©ng cao chÊt l­îng giao tiÕp nãi chung vµ giao tiÕp trong ho¹t ®éng d¹y vµ häc nãi riªng th× mçi gi¸o viªn ph¶i coi träng viÖc rÌn luyÖn cho häc sinh kü n¨ng xö lý t×nh huèng. Kü n¨ng xö lý t×nh huèng lµ vÊn ®Ò rÊt quan träng ®èi víi c¶ thÇy vµ trß vµ nã lµ nh©n tè t¹o nªn nh©n c¸ch ®Ñp trong mçi con ng­êi.

Ng­êi gi¸o viªn ph¶i b×nh tÜnh xö lý c¸c t×nh huèng s­ ph¹m x¶y ra trªn líp kh«ng nªn qu¸ nãng véi, bùc tøc tr­íc nh÷ng t×nh huèng x¶y ra trong giê häc ®Ó nªu g­¬ng. Bëi lÏ, nh÷ng kinh nghiÖm trong giao tiÕp vµ c¸ch øng xö, t×nh huèng cña thÇy c« sÏ lµ nh÷ng bµi häc vÒ ®¹o ®øc v« cïng quý gi¸ ®èi víi häc trß, ®ång thêi còng ph¶i nh¾c häc sinh chó ý c¸ch xö lý khi gÆp t×nh huèng ®ã lµ :

          + CÇn b×nh tÜnh t×m hiÓu t×nh huèng

          + Nghiªn cøu t×m ph­¬ng ¸n gi¶i quyÕt t×nh huèng hîp lý

          + Cã quyÕt ®Þnh gi¶i quyÕt t×nh huèng

          + Rót kinh nghiÖm sau khi gi¶i quyÕt t×nh huèng

          Thø 3 : Gi¸o dôc cho häc sinh nh÷ng kü n¨ng sèng.

Trong c¸c giê häc ng­êi gi¸o viªn cÇn quan t©m rÌn luyÖn cho häc sinh kü n¨ng øng xö th©n thiÖn trong mäi t×nh huèng, c¸c thãi quen vµ kü n¨ng lµm viÖc theo nhãm, gi¸o dôc cho c¸c em vÒ tr¸ch nhiÖm c«ng d©n ®èi víi gia ®×nh vµ x· héi, biÕt yªu th­¬ng, tinh thÇn t­¬ng th©n t­¬ng ¸i vµ t¹o cho häc sinh ý thøc rÌn luyÖn søc khoÎ, kü n¨ng phßng chèng c¸c tai n¹n, tÖ n¹n....muèn lµm ®­îc ®iÒu nµy ng­êi gi¸o viªn ph¶i mÉu mùc, lµ tÊm g­¬ng s¸ng vÒ ®¹o ®øc vµ tù häc. Kh«ng cã gi¸o viªn xóc ph¹m vµ ®èi xö th« b¹o víi häc sinh, cÇn phèi hîp víi c¸c tæ chøc ®oµn thÓ trong vµ ngoµi nhµ tr­êng ®Ó ph¸t ®éng c¸c phong trµo thi ®ua: D¹y tèt, häc tèt  vµ n©ng cao nhËn thøc cña c¸n bé gi¸o viªn, c«ng nh©n viªn ®Ó hä cã hµnh ®éng thiÕt thùc cïng chung søc  hoµn thµnh nhiÖm vô cña nhµ tr­êng. X©y dùng tèt mèi quan hÖ gi÷a thñ tr­ëng víi nh©n viªn, gi÷a thÇy gi¸o víi thÇy gi¸o, gi÷a thÇy gi¸o víi häc sinh trong mäi tiÕt häc, gi÷a thÇy gi¸o víi phô huynh häc sinh, t¹o mét m«i tr­êng s­ ph¹m lµnh m¹nh, mét tËp thÓ ®oµn kÕt g¾n bã. TÝch cùc h­ëng øng phong trµo: ‘‘X©y dùng tr­êng häc th©n thiÖn häc sinh tÝch cùc’’. §©y lµ mét ho¹t ®éng lín cã t¸c ®éng lín trong viÖc gi¸o dôc ®¹o ®øc gãp phÇn båi d­ìng t­  t­ëng, lèi sèng lµnh m¹nh, biÕt tr¸nh c¸i ¸c, c¸i xÊu v­¬n tíi c¸i ®Ñp, gióp häc sinh ngµy cµng hoµn thiÖn vÒ nh©n c¸ch ®¹o ®øc.

g. KÕt hîp tèt viÖc gi¸o dôc ®¹o ®øc qua c¸c m«n v¨n ho¸ víi gi¸o dôc ph¸p luËt vµ gi¸o dôc truyÒn thèng.

          Chóng ta ®· biÕt, gi¸o dôc ®¹o ®øc cho häc sinh qua c¸c m«n v¨n ho¸ lµ viÖc lµm th­êng xuyªn cña mçi gi¸o viªn th«ng qua ch­¬ng tr×nh d¹y häc. Gi¸o dôc ph¸p luËt vµ gi¸o dôc truyÒn thèng cã nhiÒu néi dung ®· ®­îc lång ghÐp vµo c¸c m«n GDCD, sö, ®Þa ...vv song còng cã nhiÒu néi dung ®­îc thùc hiÖn theo chñ ®iÓm hµng th¸ng, qua c¸c chuyªn ®Ò, qua ho¹t ®éng ngo¹i kho¸ .... NÕu nhµ tr­êng, c¸c ban ngµnh ®oµn thÓ trong vµ ngoµi nhµ tr­êng  cã kÕ ho¹ch chØ ®¹o kÕt hîp tèt gi÷a gi¸o dôc c¸c m«n v¨n ho¸ víi gi¸o dôc ph¸p luËt vµ gi¸o dôc truyÒn thèng llßng ghÐp qua cc¸ m«n : V¨n, Sö, ®Þa, GDCD, Sinh häc.... th× sÏ cã t¸c dông vµ ®em l¹i hiÖu qu¶ cao h¬n trong viÖc gi¸o dôc ®¹o ®øc cho häc sinh.

2.3.3. ChØ ®¹o c¸c néi dung  gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh  ®­îc lång ghÐp vµo qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y c¸c m«n häc. 

 

a. Gi¸o dục đạo đức gia đ×nh.

Gia đình là tế bào của xã hội là nơi con người sinh ra và lớn lên, là môi trường có tính chất quyết định đến sự hình thành và phát triển của con người về mọi mặt, vật chất, tinh thần và đặc biệt là đạo đức, gia đình là tổ chức lao động để nuôi dưỡng chăm sóc sức khỏe các thành viên, đồng thời giáo dục xã hội gắn con người hòa nhập vào cuộc sống cộng đồng, dân tộc, gia đình cũng là tổ ấm đem lại hạnh phúc cho mỗi cá nhân. Từ khi lọt lòng cho đến suốt cuộc đời mỗi cá nhân đều tìm thấy ở gia đình sự đùm bọc về vật chất và tình thần có mang tâm lí đặc thù mà ở đó quan hệ máu mủ, quan hệ ruột thịt và quan hệ tình cảm, trách nhiệm để gắn bó các thành viên bằng những sợi dây liên kết thường xuyên lâu dài, suốt đời, dù có sự chia cách cũng không phá nổi những quan hệ đó.

Đạo đức, tình cảm gia đình biểu hiện chủ yếu trong mối quan hệ gia đình, ông, bà, vợ chồng, con cái, anh chị em ruột thịt . Kiến thức này được lồng  ghép chủ yếu qua việc giảng dạy các  bộ môn: Văn, GDCD, Sinh học.

Môn văn: Bài : Mẹ tôi, Những câu hát về tình cảm gia đình ( ca dao), Trong lòng mẹ, Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ….

Môn GDCD: Bài : Đoàn kết tương trợ, Xây dựng gia đình văn hoá…

Môn Sinh: Bài:  Đông máu và nguyên tắc truyền máu, Cơ chế xác định giới tính…

b.Giáo dục tình bạn

Tình bạn trên cơ sở tự nguyện với nhau trên cơ sở hợp nhau về tính tình, giống nhau về sở thích, xu hướng, nhân cách. Tình bạn là một nhu cầu của  con người trong giao tiếp xã hội, từ thuở ấu thơ mới bước chân ra khỏi gia đình cho đến suốt cả cuộc đời.

Trong giáo dục đạo đức tình bạn được hướng xây dựng những tình bạn chân  thành, tốt đẹp, không đối lập với lợi ích tập thể, đoàn kết gắn bó và phong phú  hơn. Khi kết bạn còn phải tìm hiểu, lựa chọn, cân nhắc trên những nguyên tắc đạo đức nhất định, có người  bạn chân chính giúp mình ngày càng nâng cao được phẩm chất, nhân cách, nội dung GD này có thể lồng ghép qua việc giảng dạy ở nhiều môn học

 VD: Môn Văn: Cuộc chia tay của những con búp bê, Bạn đến chơi nhà..

Môn GDCD:  Bài :Xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh, Đoàn kết tương trợ..

c.Giáo dục tình yêu

        Tình yêu ở lứa tuổi phổ thông, cần tập trung vào học tập, tự rèn luyện, tự bồi dưỡng đạo đức để chuẩn bị bước vào đời, là thời kì các em được mở rộng giao tiếp. Học sinh ở lứa tuổi này cần có sự kinh nghiệm thông qua giáo dục gia đình  và xã hội về nhiều mặt để tránh những sai phạm nông cạn, cẩu thả, diễu cợt trong quan hệ. Đạo đức tình  cảm chín chắn, được giáo dục chu đáo thì tình yêu của họ càng đẹp đẽ và cao thượng.

   Tình yêu ở tuổi học sinh phổ thông thì không  chỉ có chú ý đến cảm tính tâm lý của lứa tuổi mà còn chú ý nhiều trên tình yêu gắn liền với trách nhiệm yêu thương anh, chị, em, ba, mẹ, ông bà, dòng họ, thầy cô giáo, yêu đồng loại.. quê hương và lòng yêu nước, yêu đồng bào.

VD:  Môn Văn: Giáo dục tình yêu quê hương qua bài: Quê hương của Tế Hanh, Lặng lẽ sa pa, Tiếng gà trưa….

        Môn GDCD: Bảo vệ di sản văn hoá, yêu thiên nhiên, sống hoà hợp với thiên nhiên….

 Môn Văn: Giáo dục  tình yêu đôi lứa qua bài: Truyện kiều, Lục Văn Tiên…

 d.Giáo dục truyền thống đạo đức tốt đẹp của xã hội

      - Tôn trọng lao động

 Lao động chân tay và trí óc ở những người khác nhau đều là phương thức để đạt kết quả và đều được đánh giá cao qua lao động giáo dục học sinh  tính cần cù, chịu khó, sáng tạo đã được coi trọng đó chính là yếu tố quan trọng của đạo đức, nhân cách và nó đã trở thành truyền thống tốt đẹp không thể thiếu.

VD: Môn công nghệ, Sinh học, Hoá học, Vật lí….

    - Yêu nước

        Có thể nói rằng cội nguồn của lòng yêu nước là sự gắn bó với nơi chôn nhau cắt rốn của mình, nơi ghi nhận những dấu ấn vui buồn, tươi mát của tuổi thơ đó là quê hương. Mỗi con người Việt Nam đều tự hào về quê hương của mình: cây đa, bến nước, mái đình,  mưa dầm dãi nắng là sâu kín tận đáy tâm hồn, là ngôi nhà của thời thơ ấu.

        Lòng yêu nước bao gồm cả tình yêu gia đình, tổ tiên, ông bà, cha mẹ, anh em, con cái, lòng yêu nước còn thể hịên những yêu mến, tự hào, cứu dân, góp phần vào sự nghiệp xây dựng đất nước lợi ích của dân tộc và nhân loại thế giới.

        Kính trọng thầy cô giáo đã và đang dạy mình hiện tại, yêu thương và trọng danh dự uy tín ngôi trường, trân trọng cơ sở văn hóa, nghĩa trang, di tích lịch sử.. Nội dung được giáo dục chủ yếu qua việc giảng dạy các môn Văn , Sử, GDCD, Địa lí, Hoá học, Sinh học, Toán, Lí…

   II.3. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu – kÕt qu¶ nghiªn cøu

II.3.1. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu

       3.1.1.Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Trên cơ sở những kiến thức về tâm lý, giáo dục học và những quan điểm đường lối của Đảng, các văn bản của Bộ giáo dục và Đào tạo về đánh giá  xếp loại, khen thưởng và kỷ luật học sinh.

         3.1.2.Phương pháp quan sát

Nhìn nhận lại thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh của trường THCS Thị trấn Đông Triều trong năm học.

Đưa ra một số biện pháp về việc thực hiện công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trong quá trình giảng dạy các bộ môn văn hoá của trường trong giai đoạn hiện nay

3.1.3.Phương pháp vÊn ®¸p

           Trao ®æi kinh nghiÖm víi c¸c tr­êng b¹n vÒ c¸ch thøc qu¶n lÝ chØ ®¹o lång ghÐp  gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh th«ng qua  gi¶ng d¹y c¸c bé m«n v¨n ho¸.

         3.1.4. Ph­¬ng ph¸p thùc nghiÖm

      ¸p dông thùc nghiÖm t¹i tr­êng THCS  ThÞ TrÊn §«ng TriÒu.

 II.3.2. KÕt qu¶ nghiªn cøu

              Víi qu¸ tr×nh chØ ®¹o cña BGH nhµ tr­êng cïng víi sù cè g¾ng nç lùc cña c¸c  thÇy c« gi¸o trong nhµ tr­êng, chÊt l­îng gi¸o dôc ®¹o ®øc häc sinh ®· tõng b­íc ®­îc n©ng lªn ®¸ng kÓ.

              Về học lực: Học sinh đạt học sinh khá, giỏi tăng hơn so với kỳ  năm học truớc là 3%. Học sinh yếu thấp hơn 2 % và không có học sinh xếp loại kém.

               Về hạnh kiểm:  ( Tèt: 344 em =82% , Kh¸ : 65 em = 15,5% , TB : 9 = 2,1% , yÕu: 02 = 0.4%, KÐm : 0 ). Sè häc sinh cã h¹nh kiÓm tèt t¨ng lªn, sè häc sinh cã h¹nh kiÓm TB vµ YÕu gi¶m so víi n¨m häc tr­íc.

              Toµn tr­êng kh«ng cã häc sinh vi ph¹m lín vÒ ®¹o ®øc vµ kh«ng m¾c tÖ n¹n x· héi.

III. PhÇn kÕt luËn - kiÕn nghÞ

    III.1. KÕt luËn

NghÒ d¹y häc lµ nghÒ cao quý nhÊt trong nh÷ng nghÒ cao quý, nã cao quý v×  tr­íc hÕt ng­êi thµy qua tõng tiÕt d¹y häc, ®Òu cè g¾ng cung cÊp cho h&au

Tải file 1